Dat bewijzen de drie schrijfsters van Lang leve Jane. Ze maken twee dingen duidelijk: Lady Jane Grey verdient een beter verhaal én geschiedenis mag je met humor, fantasie en hart herschrijven.

Humor in de vertelstem

De vertelstem is brutaal en zelfbewust. De schrijfsters spreken de lezer rechtstreeks aan, bijvoorbeeld met ‘Hé, hallo! Wij zijn het, de vertellers buurvrouw, buurvrouw en buurvrouw.’ In een interview vertelt de vertaalster dat in het Engels ‘Hey, there! It ’s us, your friendly Neighborhood narrators’ een knipoog is naar Spider-Man. In de Nederlandse vertaling geeft ze hier een creatieve draai aan door naar de televisieserie Buurman & Buurman (1984-heden) te verwijzen.

Televisieserie

In 2024 werd het boek bewerkt tot een televisieserie, een mooie aanvulling. De weelderige kostuums en sets passen bij een fantasiewereld van de Tudor-dynastie. De serie (IMDb rating: 7,4/10) is te bekijken op Prime Video.

Spoiler, Lady Jane sterft niet

Lang leve Jane mag je hier letterlijk nemen; in het verhaal leeft ze verder. De schrijfsters gebruiken haar tragische geschiedenis als uitgangspunt voor een fantasierijke, luchtige en humorvolle vertelling. De speelse toon maakt het, toch wel dikke, boek toegankelijk en inspireert om meer te lezen over deze persoon.

Geschiedenis gemengd met magie

Het boek is geschreven voor Young Adults en valt onder het genre cozy fantasy met een historisch randje. Toch spreekt het ook oudere lezers aan. Voor een schoolbibliotheek is het misschien te dik, maar voor de enthousiaste lezer is er goed nieuws; er zijn meer boeken van dezelfde schrijfster-combinatie in een vergelijkbare stijl. De volgende roman verschijnt dit jaar in het Nederlands, opnieuw vertaald door Mariella Manfré.

Over de makers

Het schrijvers-trio Hand, Ashton en Meadows ontmoette elkaar in 2012 en schrijft sindsdien samen de ‘Lady Janies’-boeken, in het Nederlands soepel vertaald door Mariella Manfré.

De boekomslag en het schutblad werden geïllustreerd door Sophie Pluim, waarmee de Nederlandse hardcover-editie (2023) een mooie, sfeervolle extra laag krijgt. Ze heeft zich laten inspireren door middeleeuwse handschriften.

Rommelige geschiedenis toegestaan

Soms is de beste manier om geschiedenis te begrijpen door er lekker mee te rommelen, en daar heeft dit boek de perfecte formule voor gevonden. Drie schrijfsters hebben samen die arme tiener een verhaal met magie gegeven.

Beesten en dieren

Dit boek is het debuut van schrijver Gijs Wilbrink, geboren en getogen in Doetinchem. Toevallig (of niet) is Doetinchem, of beter gezegd de Achterhoek, ook de streek waar De Beesten zich afspeelt. Wilbrink ontving diverse prijzen voor deze roman, waaronder een Bronzen Uil voor het beste Nederlands-Vlaamse debuut. De titel De Beesten verwijst naar zowel de criminele ‘beestachtige’ familie Keller als de dieren waarop deze familie jaagt.

Een konijn speelt een belangrijke rol in de aftrap van de tragische levensloop van jongste zoon Tom Keller. Dit konijn is – zacht gezegd – niet het enige beest dat zijn jeugd vergezelt. Hoewel het verhaal van deze roman wordt geschreven vanuit het perspectief van zijn dochter Isa, speelt de levensloop van Tom een cruciale rol in deze streekroman.

De lezer volgt de belevenissen, gedachten en inzichten van de intelligente, ingetogen en brutale Isa Keller. Isa is nog niet zo lang geleden vanuit de Achterhoek naar de grote stad Utrecht verhuisd voor haar studie kunstgeschiedenis. Een primeur in de familie Keller; de meeste Kellers blijven in de Achterhoek wonen en maken het plattelandsleven voor zichzelf en anderen zuur.

Het verhaal wordt niet chronologisch verteld; na een flashback-introductie uit de jeugd van Tom Keller wordt de rest van het verhaal verteld vanuit het standpunt van studente – en dochter van Tom – Isa Keller. Snel wordt duidelijk dat het een jonge vrouw betreft die worstelt met zichzelf en haar rurale verleden. Deze worsteling uit zich onder andere door toevlucht te zoeken in drank, drugs, mannen en feesten. Na een dergelijke grenzeloze feestnacht wordt Isa door haar moeder gebeld. Isa’s invalide vader Tom Keller wordt vermist; dit terwijl beide ouders van Isa hun tijd thuis inmiddels shagrokend en immobiel in hun stoel doorbrengen. Hoe ver weg kan haar invalide vader zijn?

Een koekje van eigen deeg

Met tegenzin wordt Isa door de vermissing van haar vader terug naar haar ouderlijk huis gekatapulteerd om haar moeder te helpen zoeken. Het liefst blijft Isa weg uit de Achterhoek, aangezien de lokale dorpelingen zich sinds jaar en dag met een boog om haar en haar familie heen manoeuvreren. Isa noch de lezer is op de hoogte van de reden voor de publieke haat. Deze onwetendheid prikkelt de lezer op een manier dat je de pagina’s wil blijven omslaan. Gelukkig voor de lezer wordt de geschiedenis van de familie Keller stukje bij beetje vrijgegeven. De vermissing van Tom blijkt in verband te staan met deze publieke afwijzing van de familie Keller. Tom maakte decennia geleden deel uit van een gezin met jongens, waar kattenkwaad criminele vormen aannam. Tegen zijn zin werd Tom door zijn broers hierin meegesleurd. Er komt tijdens een dergelijke middag kattenkwaad uithalen bijna per toeval aan het licht dat de jonge Tom talent heeft voor motorcross. Al snel blijkt dat hij het internationaal zeer ver kan schoppen. Jaloezie en verlies van controle van de oudere broers lijken de oorzaak te zijn geweest voor een geheime doordachte uitschakeling van de getalenteerde Tom. Tom implodeert na deze uitschakeling en isoleert zichzelf de daaropvolgende jaren. Het enige lichtpunt is zijn dochter Isa; de dochter die hem uiteindelijk voor de grote stad verlaat. De verdwijning van Tom en de onverwachte loyaliteit die de dorpelingen laten zien tijdens de zoekactie naar haar vader maken zowel Isa als de lezer nieuwsgierig naar de waarheid. De scène waarin Isa verhaal haalt bij haar tante over Toms vermissing en verleden is bijzonder spannend; met vrijwel blanco pagina’s wordt een spannende dialoog gepresenteerd. Op iedere pagina staat louter ieders reactie.

Wanneer na grondig onderzoek van Isa de waarheid opduikt, doet Isa haar beruchte achternaam toch eer aan. Ze organiseert, twee decennia na de uitschakeling van haar vader, een wraakactie. Deze wraakactie voelt dubbel voor de lezer; Isa leek de gewelddadige lijn in de familie eindelijk te doorbreken. Aan de andere kant voelt de wraak tegen haar gewelddadige en onverschillige ooms invoelbaar. Het boek sluit af met een ijzersterke en bloedstollend spannende scène waarbij het lezen voelt alsof je naar een spannende actiefilm kijkt.

Isa en haar hedendaagse activisme en protest tegen de ‘normalo’s‘, de familiebetrekkingen en de vermissing en verminking van Tom Keller zijn maar een paar verhaallijnen in een dynamisch boek vol intrigerende personages. Een voor een voeden de verschillende verhalen de spanningsopbouw die geen pagina verveelt en samenkomt tot een opmerkelijk maar pijnlijk invoelbaar einde. Ondanks dat er ellende en verdriet heerst bij vrijwel alle personages in dit boek, creëert Wilbrink ruimte voor luchtigheid, humor en knipogen naar de hedendaagse maatschappij. Dat zorgt voor een intrigerende uitnodiging tot de donkere en onbekende wereld die niet onmiddellijk zichtbaar is aan de oppervlakte van het alledaagse plattelandsleven.