In 2001 werd de tegendraadse animatiefilm Shrek een enorm succes, later volgden er nog twee delen. De film drijft de spot met de klassieke (Disney) sprookjes en is tot op de dag van vandaag nog inspiratie voor diverse memes, door de sarcastische opmerkingen van de groene oger. In 2012 was Shrek al eens als musical in de Nederlandse theaters te zien en nu weer, in een geheel vernieuwde versie.

Vlot verhaal en mooi moeras

Het rustige leven van oger Shrek (René van Kooten) wordt ruw verstoord wanneer alle sprookjesfiguren verbannen worden naar zijn moeras. Heer Farquaad (Darren van de Lek) wil namelijk geen misbaksels in zijn rijk. Shrek komt klagen bij de heer en krijgt een opdracht: als hij samen met Ezel (Qshans Thodé) de draak (Annefleur van den Berg) verslaat en prinses Fiona (Linda Verstraaten) redt dan krijgt hij zijn moeras terug.

Het verhaal wordt vlot verteld en er is nauwelijks een moment van rust, we vliegen van de ene scène en het ene nummer naar het andere. De energie van Qshans als Ezel spat echt van het podium en ook Linda Verstraaten, prinses Fiona, is een heuse wervelwind op het toneel. René van Kooten als Shrek moet een beetje op gang komen en bloeit pas op in de tweede helft, al past dit ook wel bij zijn karakter.

foto: Wim Lanser

De zang is van hoge kwaliteit en dat is ook wel nodig met de vele uithalen in de musical, die overigens bestaat uit andere nummers dan in de film. Alleen in de finale kunnen we meeswingen op ‘I’m a believer’. Vocaal valt de prachtige draak op, Annefleur van den Berg knalt het nummer er echt uit. Ook Darren van de Lek als de kleine Heer Farquaad springt eruit, want hij heeft de lachers op zijn hand.

Het decor is mooi, je waant je echt in het moeras en sprookjeskasteel Dulok. Het spektakelstuk is wel de draak. De kostuums zijn hier en daar wat minder geslaagd, sommige sprookjesfiguren, denk aan de biggetjes of het eendje, lijken zo uit een feestwinkel te komen.

Een echte familiemusical

De producent Van Hoorne Studios richt zich met zijn succesvolle shows doorgaans op zeer jonge kinderen en gezinnen, denk aan shows als Woezel & Pip, Fien & Teun en sprookjesmusicals als De Kleine Zeemeermin en Assepoester. Met Shrek probeert Van Hoorne Studios voor het eerst een wat breder publiek aan te spreken, maar of dat helemaal geslaagd is blijft de vraag. De musical staat als een huis, is feestelijk, heeft een snel tempo, een duidelijke boodschap, leuke grapjes en ook af en toe een grap gericht op volwassenen. Niet zozeer een kindermusical, als een familiemusical waar je met het hele gezin van kunt genieten.

foto: Malin Hollaar

Maar voor de inmiddels volwassen Shrekfans van het eerste uur zal deze uitvoering toch wat tegenvallen, want deze musicalversie kan niet tippen aan de legendarische film uit 2001. Het verhaal is daarvoor nu iets te gepolijst en braaf, iets minder ‘memeable’. De Nederlandse musicalversie uit 2012 was een half uur langer, waardoor er iets meer ruimte was voor de tegendraadse kracht uit de film. Dat neemt niet weg dat er ook in deze versie diverse knipogen in zitten, verwijzingen naar bijvoorbeeld Wicked of grapjes over het formaat van heer Farquaad. Deze nieuwe versie is met de inkorting en nieuwe vertaling echt gericht op gezinnen.

Kortom, Shrek de musical is een vlot feestje met een belangrijke boodschap: iedereen mag zichzelf zijn. Ook al ben je een groen monster dat scheten laat en in een moeras woont: ‘Shrek is groen en daar moet je het maar mee doen’.

Frozen vertelt het verhaal van de Scandinavische prinsessenzussen Elsa en Anna, die op jonge leeftijd hun ouders verliezen en er alleen voorstaan. Zonder begeleiding van haar ouders weet Elsa haar magische krachten moeilijk te onderdrukken en dat zorgt voor problemen tussen de zussen en in het koninkrijk.

foto: Frozen – Finale (c) Johan Persson

De zussenliefde straalt van het toneel, eerst met de schattige jonge versies van de zussen, later met Vajèn van den Bosch als Elsa en Nienke Latten als Anna op het podium. Vajèn vertolk Elsa als geen ander en blaast het publiek regelmatig weg met haar stemgeluid, toch staat Anna in de eerste acte op de voorgrond. Nienke Latten, die vooral in Duitsland grote rollen speelde, zet een enthousiaste en vrolijke Anna neer. Ze zingt minstens net zo goed als Vajèn, alleen is ze niet altijd even goed verstaanbaar.

De hele cast van Frozen is van hoog niveau en heeft rollen die hen op het lijf geschreven staan, denk bijvoorbeeld aan Tristan van der Lingen als Prins Hans of Naidjim Severina als Kristoff. Het lijkt de eerste productie van Stage Entertainment waarbij kleurenblind casten (acteurs casten voor rollen zonder naar hun huidskleur of afkomst te kijken) helemaal is doorgevoerd. Zo zijn de jonge Anna’s en Elsa’s een diverse groep meisjes met verschillende achtergronden, het ensemble is heel divers, en zie ook Naidjim Severina als Kristoff. In dit opzicht bleef Nederland de afgelopen jaren wat achter ten opzichten van West End en Broadway, maar Frozen lijkt het kleurenblind casten in alle rollen succesvol te hebben doorgevoerd. Hopelijk zet deze trend nu door, met wat eigenlijk heel gewoon zou moeten zijn: de beste acteur casten voor een rol.

Van film naar toneel

Van een Disney animatiefilm is het een grote stap naar een musical en die is bij Frozen zeker geslaagd. De aanpassingen in liedjes, het verhaal en personages zijn geslaagd en maken het een vlotte musical. De extra liedjes zijn goed vertaald door Erik van Muiswinkel, die met wat humor goed aansluit bij het Nederlandse publiek. Zo valt het nummer ‘Hygge’ op, dat gaat over Scandinavische gezelligheid met een hele groep saunabezoekers dansend op een klassieke Broadway choreografie.

De musical is met ruim twee uur een stuk langer dan de film, maar dat merk je geen moment. Hier en daar is de volgorde van het verhaal wat aangepast, wat er positief aan bijdraagt. Alleen de showstopper ‘Laat het los’ komt wat uit de lucht vallen, omdat het verhaal in de eerst helft vooral Anna volgt. Zodra er geschakeld wordt naar Elsa, wordt meteen hét nummer van de show gezongen. Ondanks deze wat opvallende wisseling, stelt het nummer zeker niet teleur. Vajèn zingt de sterren van de hemel en het decor en de iconische ijsjurk zijn indrukwekkend. Je waant je echt even in een sneeuwstorm in Arendelle.

Magisch poppenspel

In de musical zit ook indrukwekkend marionettenwerk. Er is er voor gekozen om niet alle niet-menselijke personages als pop op toneel te brengen. Zo zijn de trollen uit de film nu mensen van een magisch volk, een goede keuze. Hierdoor komen de poppen Olaf de sneeuwpop (Steven Roox) en eland Sven (Mathijs Pater en Nicholas Allan Li) beter tot hun recht. Olaf is een pop in de Japanse stijl bunraku, waarbij de poppenspeler achter de pop op het toneel staat en hem bespeelt, zoals we al eerder zagen bij bijvoorbeeld Timon van Disney’s The Lion King.

foto: Frozen – Sven, Kristoff (c) Johan Persson

De sneeuwpop Olaf, bediend door Steven Roox, steelt de harten van het publiek en heeft de lach aan zijn kont hangen. De pop van eland Sven zit totaal anders in elkaar en spreekt zo tot de verbeelding dat het publiek niet door heeft dat er een mens in zit. Het maakt de eland geloofwaardig en ondersteunt de show. Het blijkt overigens een zware rol, want de twee acteurs die de rol afwisselend spelen, staan met een pak van dertig kilo met stelten aan armen en benen op het toneel.

Disneymusical voor iedereen

Je waant je als publiek dus echt in het magische Arendelle, mede doordat het decor zo groot is ontworpen. De ijskristallen zijn niet alleen lichteffecten, maar zijn echt in het decor verwerkt. Vooral het nummer ‘Laat het los’ is naast een geweldig zangnummer ook een technisch hoogstandje met wisseling van jurk en decor. Daarnaast is er ook een groot ensemble dat bij verschillende nummers, zoals in het kasteel, bij de sauna op de berg of bij de trollen, net dat beetje extra magie geeft aan de musical.

Kosten noch moeite zijn gespaard om je als toeschouwer een magische Scandinavische ervaring te geven. Het oudere publiek zal dit zeker waarderen, net als de volwassen humor die het jonge publiek waarschijnlijk ontgaat. Frozen is dus een echte Disneymusical, want het is een geweldige show voor jong en oud. Voor de jonge kinderen is daar de magie van de Disneyfilm op het toneel, de volwassen kijker ziet een ijzersterke betoverende musical.