De spiegel van onze welvaart
bol.comNederlanders hebben het internationaal gezien he-le-maal voor elkaar. We zijn niet alleen een van de meest welvarende volkeren ter wereld, maar ook nog eens een van de gelukkigste én gezondste. Waar we ook in uitblinken? Klagen, klagen en nog eens klagen. Het maatschappelijk onbehagen is groot en we vervallen liever in collectief gemopper dan dat we onze zegeningen tellen. Hoe kan het dat een land dat zo floreert, zichzelf opschepen met zo’n gitzwart toekomstbeeld?
In zijn actuele boek Lang zal ik lekker leven houdt opinieonderzoeker Peter Kanne (bekend van Ipsos I&O) de Nederlandse burger een even fascinerende als confronterende spiegel voor. Hij fileert onze ‘ik-verslaving’ en legt bloot hoe onze diepgewortelde genotzucht de basis van onze eigen samenleving ondermijnt.
De paradox van de gelukkige consument
Natuurlijk is de prikkelende titel van het boek ironisch bedoeld. ‘Lang zal ik lekker leven’ is niet slechts een zinspeling op het bekende verjaardagsliedje ‘Lang zal ik leven’, maar is inmiddels ook de open en bloot verkondigde lijfspreuk van menig Nederlander. Kanne schetst het beeld van een samenleving die is doorgeslagen in consumentisme en hedonisme. We willen overal direct van genieten zonder de daadwerkelijke prijs ervoor te betalen. Goedkope vliegtickets winnen het van onze vliegschaamte en ieder klein hebbedingetje willen we enkel en alleen voor een schrikbarende dumpprijs in handen krijgen. Maar hoe zit het dan met onze ecologische voetafdruk? Tja, de meeste Nederlanders kijken niet of nooit achterom, zich niet realiserend welke diepe sporen ze achterlaten met hun onverzadigbare hebzucht. We beschouwen onze extreme welvaart en vrijheid niet langer als een privilege dat onderhouden moet worden, maar als een vanzelfsprekend basisrecht.
Het probleem is volgens Kanne dat dit consumptieve gedrag een verslaving is geworden die ons in de tang houdt. De ‘ik-cultuur’ viert hoogtij. We zijn bovengemiddeld optimistisch over ons eigen leven en onze directe omgeving, maar tegelijkertijd diep pessimistisch over de toekomst van het land en de wereld. In plaats van in actie te komen, trekken we ons massaal terug in onze eigen, comfortabele bubbel. We eisen een perfect functionerende overheid en zorgeloos genot, maar weigeren daar als individu de prijs voor te betalen.
Harde data in plaats van oude koeien
De aanklacht tegen het individualisme en de consumptiemaatschappij is op zichzelf niet nieuw. Critici zouden het boek daardoor makkelijk kunnen wegzetten als ‘een oude koe uit sloot’. Daarmee zou Kannes werk schromelijk tekort worden gedaan. Het grote fundament en de absolute kracht van Lang zal ik lekker leven ligt in de achtergrond van de auteur. Als senior onderzoeksadviseur bij Ipsos I&O bouwt Kanne zijn betoog niet op morele verontwaardiging of onderbuikgevoelens, maar op een berg aan harde data, opiniepeilingen en wetenschappelijk onderzoek. Dat maakt dat je Kanne meteen gelooft.
Per hoofdstuk ontleedt hij objectief wat de Nederlander daadwerkelijk doet, denkt en laat. Hij toont aan hoe het huidige economische en sociale systeem onze genotzucht in stand houdt, en hoe gretig de burger dat accepteert. De manier waarop Kanne deze gigantische hoeveelheid complexe data structureert en vertaalt naar een vlot, helder en uiterst leesbaar verhaal is bewonderenswaardig. Hij beschikt over een scherpe, humoristische pen die de bittere maatschappelijke realiteit nergens loodzwaar maakt.
Tegelijkertijd verwordt het boek hier en daar ietwat ‘taai’. De hoeveelheid getallen die voorbij komt, doet je zo nu en dan duizelen. In principe lijkt het soms net een uit de hand gelopen scriptie of een wel erg dik wetenschappelijk artikel.
De crisis van de weerbaarheid
Een centraal en verontrustend thema in het boek is het verlies van onze collectieve weerbaarheid. Wie is er vandaag de dag nog bereid om offers te brengen? De meeste post-babyboomers kennen het concept ‘oorlog’, ‘armoede’ of een andere hoedanigheid van een crisis niet meer. Het is een ‘ver-van-hun-bedshow’ en alleen via sociale media kunnen ze hier een glimpse van zien. Je zou kunnen stellen dat we inmiddels moreel failliet zijn en een stelletje luilakken geworden zijn.
Dit heeft grote gevolgen voor urgente dossiers zoals de klimaatcrisis, de woningmarkt en de houdbaarheid van de democratie. Kanne waarschuwt dat deze extreme focus op het individu zich onherroepelijk tegen ons zal keren. Wanneer de overheid of het systeem hapert, ontbreekt het ons aan de nodige zelfredzaamheid om de klappen op te vangen. Het boek functioneert hierdoor als een dringend moreel appel: we moeten afkicken van de ‘ik-verslaving’ en de transitie maken naar een hernieuwd ‘wij-gevoel’.
Broodnodig: een kritische blik
Lang zal ik lekker leven is een buitengewoon boeiende schets van het hedendaagse Nederland. Peter Kanne is erin geslaagd een boek te schrijven dat zowel schuurt als amuseert. Het is zeker niet Kannes doel om Nederlanders te bekritiseren en een morele les te leren. Nee, dit boek is eerder het middel om zijn landgenoten tot inkeer te brengen (met alle goede intenties vandien).
Het boek is een absolute must read voor beleidsmakers, politici (het werd niet voor niets direct overhandigd aan politieke kopstukken in Den Haag) en iedereen die geïnteresseerd is in de psychologie van de Nederlandse burger. Kanne dwingt de lezer om kritisch naar de eigen rol in de samenleving te kijken. Het daagt ons uit om de koffietafelgesprekken te staken en de fundamentele vraag te stellen: durven we nog te kiezen voor solidariteit, of blijven we slaapwandelend genieten tot de bubbel barst?

bol.com
bol.com
Afkomstig uit de persmap.
Filmdepot - by Sabrina Lantos
Pixabay
bol.com
bol.com



Persmap RIDCC 2026
Persmap RIDCC 2026
Filmdepot
RIDCC
Ton van Til
Filmdepot
Filmdepot
unsplash
Jeanne van Rutten
Jeanne van Rutten 

Unsplash
Filmdepot: 2025 Disney/Pixar. All Rights Reserved.
Filmdepot: 2025 Disney/Pixar. All Rights Reserved.
RIDCC
Gergely Ofner
Gergely Ofner
bol.com
Marinus Vroom
Marinus Vroom
bol.com