‘Niets meer en niets minder.’ Zo omschrijft Nawi haar waarde wanneer ze hoort dat ze wordt uitgehuwelijkt voor zestig schapen, acht kamelen en honderd geiten. In de afgelegen regio Turkana, in het noorden van Kenia, zijn kindhuwelijken officieel verboden, maar in de praktijk nog altijd wijdverbreid. De bruidsschat kan voor arme families het verschil betekenen tussen overleven en verhongeren.

Gedwongen keuzes

Nawi wordt beloofd aan een veel oudere, welgestelde man. Haar vader worstelt met het besluit, maar staat machteloos tegenover de traditie én een schuld bij zijn broer die moet worden afbetaald. Als enige dochter rust op Nawi de verantwoordelijkheid om haar familie te redden. Haar argumenten dat ze met onderwijs later meer kan betekenen, vinden geen gehoor. Het huwelijk wordt voltrokken. Nawi is pas dertien.

Met een slimme smoes weet ze de consumptie van het huwelijk uit te stellen. Wanneer een overstroming het dorp treft, grijpt ze haar kans en slaat ze op de vlucht. Vanaf dat moment wordt de film niet alleen een aanklacht tegen kindhuwelijken, maar ook een verhaal over moed, verzet en zelfbeschikking.

Lokaal verteld, lokaal geworteld

De film is gebaseerd op een kort verhaal van Milcah Cherotich, geschreven voor een nationale verhalenwedstrijd in Kenia. Die lokale oorsprong voel je. Nawi is geen van buitenaf opgelegd drama, maar een verhaal dat van binnenuit wordt verteld door makers die het onderwerp van dichtbij kennen.

Opvallend is het collectieve regisseurschap: vier regisseurs werkten samen aan de film. Onder hen Apuu Mourine, afkomstig uit Turkana, en Vallentine Cheluget uit Kisumu. Voor beiden is dit hun speelfilmdebuut. De Duitse broers Tobias en Kevin Schmutzler maakten eerder al sociaal geëngageerde films en brengen die betrokkenheid hier opnieuw mee.

Goede intenties, wisselende uitvoering

De boodschap van de film is helder en urgent, maar de uitvoering is niet altijd even sterk. Op verschillende momenten verraadt de film zijn beginnende makers. Sommige camerakeuzes suggereren dreiging of actie die vervolgens uitblijft, wat verwarrend werkt en de spanning ondermijnt. Vooral de camerahoeken die gepakt worden, kloppen niet helemaal met het verhaal dat ze willen vertellen.

De toevoeging van de oudere, toekomstige Nawi, passend bij de ondertitel Dear Future Me, is een mooi idee, maar blijft dramaturgisch onderbenut. De lijn wordt niet consequent doorgetrokken, waardoor het concept meer belofte dan uitwerking heeft.

Ook het slot voelt te nadrukkelijk optimistisch. De plotselinge realisatie van Nawi’s droom, verbeeld in een school die letterlijk lijkt te zijn ontsproten aan haar dagboektekeningen, komt geforceerd over. De nuance maakt plaats voor een bijna sprookjesachtig einde.

Indrukwekkend ondanks tekortkomingen

Toch weet Nawi te overtuigen. De weidse landschappen van Turkana zijn adembenemend gefilmd, de muziek is aanstekelijk en Michelle Lemuya Ikeny speelt de rol van Nawi met grote overtuigingskracht en natuurlijke kwetsbaarheid. Haar spel draagt de film.

Nawi is een sympathieke, betrokken film met een belangrijke boodschap, die ondanks zijn oneffenheden weet te raken. Niet voor niets is de film de officiële Keniaanse inzending voor de Oscars van 2025.

De nieuwe film van Linklater is een feest van herkenning voor de cinefiel. Alsof je naar The Avengers voor filmnerds kijkt, wandelen de grote spelers van de Franse cinema door het beeld. Namen als Truffaut, Melville, Bresson en Chabrol komen en gaan. Niet als de legendarische figuren waar ze nu bekend om staan, maar als jonge makers vol ideeën, twijfel en arrogantie, klaar om de wereld van film op te schudden. De spotlight in Nouvelle Vague staat op de maestro van de beweging: Jean-Luc Godard. De film volgt hem door de straten van Parijs, waar hij À bout de souffle (Breathless) maakte, volgens velen een van de meest invloedrijke films aller tijden.

Hangout-film

Linklater staat bekend als de man van de hangout-film, een officieus subgenre van films waar conflict of climax ver te zoeken is. Weinig spanning, weinig drama, een echte slice of life met ruimte voor humor en kleine momenten die een wereld kunnen schetsen. Een film waar je elk moment kunt ‘binnendruppelen’, zonder eigenlijk iets van het verhaal gemist te hebben. In dat opzicht voelt Nouvelle Vague als Linklaters eerdere film Dazed and Confused (1993), maar dan volledig gedipt in de esthetiek van Godards À bout de souffle uit 1960. De hippies ingeruild voor pretentieuze filmmakers, de highschool voor de straten van Parijs, en joints voor sigaretten en koffie.

Linklater ontmantelt de mythe rond Godard in Nouvelle Vague en zet er een man voor in de plaats: een haantje dat zichzelf ziet als revolutionair, een zelfverklaarde profeet van de cinema. Zijn monologen eindeloos en meanderend, vol kunst en politiek. Ze botsen heerlijk tegen de banale chaos van het filmsetleven: een camera die weigert te draaien, een acteur die te laat komt, een crew die op halve kracht werkt. Linklater kijkt niet neer op de klungeligheid; hij omarmt deze. Je verlaat de film dan ook niet met het gevoel dat je naar legendes hebt gekeken, maar naar mensen die durfden te maken, ondanks alle twijfel en tegenslag.

Liefdesbrief

Stilistisch is Nouvelle Vague een kameleon. Linklater bootst de look en feel van À bout de souffle tot in de details na: zwart-wit, losse camerabewegingen, abrupte montage, speelse omgang met dialoog. Het is duidelijk dat Linklater niet zozeer een verhaal wil vertellen of een boodschap wil overbrengen (want die is er eigenlijk niet). Bijna obsessief doet hij zijn best om zijn eigen handtekening uit te wissen – als eerbetoon, maar ook als experiment.

Dit gaat echter niet zonder risico. Cinefielen en makers zullen ongetwijfeld smullen van de details en verwijzingen, maar voor wie op zoek is naar spanning of emotie is Nouvelle Vague misschien een lange zit. Toch blijft er genoeg doorheen sijpelen dat onmiskenbaar Linklater is: zijn fascinatie voor makers en kunstenaars die praten, zoeken en dromen.

De vraag dringt zich op waarom hij (een Amerikaan) deze film móést maken, iets waar hij zelf ook jaren onzeker over was voordat hij besloot het toch te doen. Misschien ligt het antwoord bij hemzelf. Ook Linklater kwam uit een filmbeweging, namelijk die van de onafhankelijke cinema uit de jaren ’90, samen met namen als Soderbergh en Tarantino. Is Nouvelle Vague dan misschien een stille zelfportettering?

Wat Nouvelle Vague in ieder geval is, is een liefdesbrief aan rebellie, aan het maken zelf, en aan cinema als daad. Of zoals Linklater het zelf verwoordde: ‘A love letter to those who made you want to make films.’ En soms hoeft een film ook niet veel meer te doen dan dat. Zodra je de knop kan omzetten en los kan laten dat er vrijwel geen drama of conflict gaat komen, is het puur genot om jezelf even onder te dompelen in het Parijs van de jaren ’60.