De oorsprong van een conflict dat nooit verdween
FilmdepotEen klein dorpje in de buurt van Jeruzalem. Yusuf woont er met zijn familie. Vanuit zijn rustige omgeving ziet hij de wereld om hem heen veranderen. De Britten treden steeds harder op tegen de Arabische bevolking, terwijl steeds meer Joodse immigranten zich in Palestina vestigen. De spanningen lopen op. Maar wat kun je doen als de wereld waarin je bent opgegroeid langzaam onder je voeten verandert?
Palestine 36 neemt je mee naar 1936, wanneer die spanningen uitmonden in de Arabische Opstand tegen het Britse mandaat. De film vertelt het verhaal vooral door de ogen van gewone Palestijnen, die zich geconfronteerd zien met een macht die steeds minder ruimte laat voor hun eigen toekomst. Regisseur Annemarie Jacir maakt van die geschiedenis geen afstandelijk geschiedenisboek, maar een persoonlijk verhaal over familie, land, vrijheid en de vraag hoeveel een mens kan verdragen voordat hij in verzet komt.
Een geschiedenis vol spanningen
Om te begrijpen waar Palestine 36 over gaat, is enige historische voorkennis wel handig. Na de Eerste Wereldoorlog valt het Ottomaanse Rijk uiteen. De Volkenbond, een voorloper van de Verenigde Naties (VN), geeft Groot-Brittannië het mandaat om Palestina te besturen. In principe is het de bedoeling dat Groot-Brittannië het gebied helpt op weg naar onafhankelijkheid. In de praktijk ervaren veel Arabieren het mandaat echter als een vorm van koloniale overheersing, waarbij belangrijke beslissingen over hun toekomst zonder hun inspraak worden genomen.
Tegelijkertijd groeit de Joodse immigratie in Palestina, mede door de toenemende vervolging van Joden in Europa. Maar ook doordat de Britse minister van Buitenlandse Zaken de Joodse bevolking een thuisland belooft in Palestina. De Britse politiek probeert verschillende belangen met elkaar te verenigen, maar de tegenstellingen worden alleen maar groter.
Dat maakt de geschiedenis van 1936 zo belangrijk. Palestijnen eisen meer zeggenschap en onafhankelijkheid, terwijl de Britse autoriteiten proberen de orde te handhaven. Ondertussen groeit het conflict over land en de toekomst van Palestina. Jacir laat vooral zien hoe grote politieke ontwikkelingen uiteindelijk neerslaan in het dagelijks leven van gewone mensen.
De oorlog kwam tussendoor
De omstandigheden waarin Palestine 36 tot stand kwam, geven de film een extra lading. De productie begon in januari 2023. Na het uitbreken van de oorlog in oktober van dat jaar moest het draaien worden stilgelegd. Pas dertien maanden later kon de productie worden hervat, waarna opnieuw verschillende onderbrekingen volgden.
Daardoor kreeg de film tijdens het maken een wrange actualiteit. Een verhaal over Palestina in 1936 werd geproduceerd terwijl in het heden opnieuw oorlog en geweld het dagelijks leven bepalen. Dat maakt de film niet automatisch tot een verklaring van het huidige conflict, maar wel tot een kunstwerk dat moeilijk los te zien is van de werkelijkheid waarin het uiteindelijk terechtkwam.
De cinematografie van de film is indrukwekkend. Hele dorpen zijn nagebouwd, gewassen zijn speciaal voor de opnames verbouwd en de makers hebben zichtbaar enorm veel aandacht besteed aan de periode waarin het verhaal zich afspeelt. De camera trekt je het Palestina van 1936 in. Vooral de beelden van het platteland en de scènes in Jeruzalem zijn prachtig.
Tegelijkertijd is de blik van Jacir duidelijk. Het verhaal wordt vrijwel volledig vanuit Palestijns perspectief verteld. De ervaringen van Joodse immigranten krijgen weinig ruimte en de Britse autoriteiten worden vooral als onderdrukkers neergezet. Captain Wingate, gespeeld door Robert Aramayo, wordt daarbij wel erg nadrukkelijk als de schurk van het verhaal gepresenteerd. Daar had meer nuance mogen worden aangebracht.
Eén perspectief, vele waarheden
Maar juist doordat de film niet probeert een volledig overzicht van het conflict te geven, en slechts één perspectief kiest en daar dichtbij blijft, is hij interessant. Je ziet geen abstract conflict tussen twee bevolkingsgroepen, maar mensen die proberen hun familie, hun huis en hun toekomst te beschermen.
Daarmee is Palestine 36 geen neutrale geschiedenisles. Het is een film met een duidelijke blik en overtuiging. Dat mag je als kijker best kritisch bekijken, want het is één realiteit in een conflict waar zeker meerdere waarheden bestaan. Maar deze waarheid is wel heel mooi en ontroerend verteld.
De film ging in première tijdens het Toronto International Film Festival in 2025 en werd namens Palestina ingezonden voor de Oscars.

Filmdepot
Tessa Vallinga
Sung Jin Cho (Unsplash)
Filmdepot
Filmdepot
Jeanne van Rutten
Shamsher Ali Khan Niazi via Pixabay
Jeanne van Rutten
Filmdepot
Filmdepot
Kerstin Schomburg
© September Film
© September Film


Sofie Knijff
Universal Pictures
© Claudette Barius
© Claudette Barius


Anne Lucassen
© Hans Roggen
Universal Studios. All Rights Reserved. (via Filmdepot)
Universal Studios. All Rights Reserved. (via Filmdepot)
P. Leeflang
Filmdepot
Filmdepot
Filmdepot
Filmdepot: 2025 Disney/Pixar. All Rights Reserved.
Filmdepot: 2025 Disney/Pixar. All Rights Reserved.



20th Century Studios
20th Century Studios