Hoe duivelser, hoe heiliger
![](https://8weekly.nl/wp-content/uploads/2006/4621-richard-iii-ro-theater-f.jpg)
‘De kop afhakken, man, ik verzin wel wat.’ Ziehier het credo van Richard III. De troonsbestijging van Richard III gaat letterlijk over lijken: zijn broers, zijn zwagers, zijn neefjes. Werkelijk één groot familiedrama. Het is maar goed dat het programmaboekje een korte opsomming geeft van de opkomst en ondergang van het huis van York. De gastregisseur, de Duitse Andreas Kriegenburg, veronderstelt dat deze kennis aanwezig is, of beter gezegd, hij vindt dat deze kennis niet eens nodig is om het stuk te begrijpen.
Poëtisch totaaltheater
Voor Kriegenburg is sfeer en muzikaliteit erg belangrijk. Tekst, geluid, beeld, decor en toneelspel zijn allen onderdeel van een totaalconcept. In dit stuk heeft dat geresulteerd in een sober poëtisch decor waarin het dynamische en fysieke toneelspel van de acteurs goed naar voren komt. Naast het decor bedient Kriegenburg zich van een aaneenschakeling van beelden en geluiden uit onze (film)geschiedenis. Roger Philipoom kan het zich daardoor permitteren moderne filmiconen als Hannibal the Cannibal en Darth Vader te gebruiken zonder het klassieke karakter uit het oog te verliezen. Deze wisselwerking tussen oud en nieuw heeft een zeer verrassend en ontwrichtend effect. Kriegenburg weet op deze wijze een nachtmerrie-achtige wereld op te roepen waarvan je je het liefst zou willen afkeren, maar waarvan je weet dat je er niet aan kan ontsnappen. De enige vluchtweg lijkt humor te zijn. En gelukkig valt er heel wat te lachen. Als de twee neefjes van Richard III opkomen, zijn zij voorzien van een gigantisch babyhoofd. Eerst moet je lachen om deze kostuums, maar geleidelijk aan worden ze naargeestiger en krijgen ze iets beklemmends. Zeker wanneer zij vertellen van de moord die op hen is gepleegd. De humor geeft dat beetje lucht wat het stuk nodig heeft om het tot zijn ware proporties terug te brengen.Drie uren later laat het stuk je verbluft achter. Je hebt zojuist de akeligste man ter wereld gezien en toch heb je bewondering. Niet voor Richard III en zijn totaal verwrongen geest. Des te meer voor het toneelspel en de totale enscenering – van decor tot beeld en geluid. Zelden ben ik dichterbij een ziel gekomen die ik niet bevatten kan.
Richard III is nog te zien tot 8 november, tournee door het hele land. Zie de site van het RO Theater voor meer informatie over de voorstelling.