Boeken / Fictie

Wat de beste verhalen van Van der Kolk zouden zijn

recensie: Geert van der Kolk - Op drift geraakt

Maar liefst zeven romans en zes verhalenbundels staan op het conto van Geert van der Kolk. Toch lijkt hij niet veel bekendheid te genieten. Mogelijk loopt slechts een select publiek met hem weg. Zijn zogeheten beste verhalen zijn nu verzameld (door de schrijver zelf?) in Op drift geraakt. Vraag is of Van der Kolk meer lezers verdient.

Boven ieder verhaal prijkt een postzegel die verklapt in welk land we ons bevinden. Nederland zit daar niet bij. Kosmopoliet Van der Kolk woont en werkt (als journalist) al decennialang buitengaats, waarvan het langst in de VS, waar de meeste verhalen zich afspelen. Ook blijkt hij goed thuis in landen als Polen en El Salvador.

Niet van de lucht
Dat hij veel in die wereld heeft rondgedoold wil hij laten weten ook, want exacte aanduidingen van routes en plaatsen zijn niet van de lucht. Op Manhattan wordt overgestapt op de Seventh Avenue Line naar de Upper West Side. Op Broadway, hoek 108th Street, wordt het kantoortje van Air Hitch bezocht, ‘boven een coffeebar die zijn glazen deuren had opengezet op de stoep (sic).’ Prettig is ook de informatie dat het een prachtige dag is en de hele West Side zonder jas loopt.

Locaties in het algemeen worden trouwens toegewijd aan beschrijvingen onderworpen. Er wordt een atelier betreden. De ruimte zelf wordt beschreven en vervolgens de beelden die er in staan: twee lange alinea’s waarvan de lading maar niet wil knetteren binnen een dringende verhaallijn, die mede daardoor zelf ook al niet spectaculair knettert. Deze beschrijving maakt deel uit  van het langste verhaal in de bundel, dat stroef begint en zich maar voortsleept. De lezer zou mee moeten leven met  personages die het met elkaar amoureus niet zo nauw nemen, maar die de personages raken in hun vermeend interessante leventjes niet bijster op drift. De titel Op drift geraakt slaat eerder op andere verhalen, die zich meermaals in oorlogsomstandigheden afspelen. Daarin kan het driftleven bruut de vrije loop gelaten worden. Dat mensen door hun driften bar en boos met elkaar omgaan is onmiskenbaar het thema van de bundel.

Uitgesmeerde dialogen
Van der Kolk lijkt geen al te groot psycholoog, of hij mist fantasie en stijlkracht om de vereiste verhaalpsychologie over het voetlicht te brengen. De figuren verzanden niet alleen in toeristische couleur locale, maar ook in hun oninteressant uitgesmeerde dialogen. Het verhaal De dansers (waarin het dansmotief niet echt uit de verf wil komen) eindigt aldus: ‘”Goeie reis.” “Goeie reis.” “Ik –” “Ja, ik ook.” “Goeie reis, dan.” “Goeie reis.”‘ In een tv-soap zou dit misschien nog kunnen. Als een schrijver zo’n einde fabriceert, lijkt hij ervan overtuigd te zijn dat het een effect sorteert dat de lezer meevoert en pakt. Helemaal niet dus. Vlees noch vis.

Daar komt nog bij dat de dialoog her en der gekruid wordt met veelal stoere Engelse taal die maar niet stoer wil worden, zoals: ‘Who the fuck do you think you are?’. Van der Kolk doet zijn best namens zijn figuren de ruwe bolster uit te hangen, maar die vereenzelviging verloopt nogal houterig. Aangenomen moet worden dat een stoere inslag de schrijver zelf enigszins vreemd is. Om met de termen van een verhaalfiguur te spreken: ‘Daar heb je niet genoeg kloten voor, darling.’ Hiermee hangt waarschijnlijk samen dat juist de ik-figuren nergens genoeg body krijgen. Die blijven zo onbepaald dat ze in zekere zin niet eens aanwezig lijken. Het openingsverhaal kent geen ik-figuur, overschreeuwt zich niet en is waarschijnlijk mede daardoor indrukwekkend.

Het geeft te denken dat in Op drift geraakt, na wikken en wegen, de béste verhalen zijn verzameld. De aanbevelingen die de bundel voor een gesmeerde verkoop begeleiden, plaatsen Van der Kolk in gezelschap van Gogol, García Márquez, Tsjechov en meer grote namen. De loftrompet zou een demper passen.

Reageer op dit artikel