Twee lichamen, één verhaal
Persmap RIDCC 2026Een danser die zich als een insect om een lichtbron vouwt. Een schaakpartij die verandert in een fysieke krachtmeting. Een relatiegesprek dat zich deels in woorden, deels in bewegingen ontvouwt. Tijdens de finale van het Rotterdam International Duet Choreography Competition (RIDCC) 2026 bleek opnieuw hoe groot de mogelijkheden van het duet kunnen zijn. Binnen de beperkingen van slechts twee dansers op het podium vonden de finalisten verrassend uiteenlopende manieren om verhalen te vertellen over identiteit, communicatie, macht en afhankelijkheid.
De grote verscheidenheid maakte dat deze editie van het RIDCC een vermakelijke show was voor het aanwezige publiek. Hoewel de jury koos voor Attempts Left van Adam Khazhmuradov, liet de finale vooral zien hoe verschillende jonge choreografen antwoord geven op dezelfde vraag: wat gebeurt er als twee lichamen zich tot elkaar moeten verhouden op een podium?
Licht als choreograaf
Dat Attempts Left met de hoofdprijs, de XL Production Award, naar huis ging, voelt als een logische keuze. Het werk onderscheidt zich door een helder uitgewerkt concept, waarin licht niet slechts een decor is, maar een actief onderdeel van de choreografie. Lichtbollen zijn dicht tegen het lichaam geplaatst, waardoor nieuwe vormen ontstaan en de dansers soms meer weg hebben van onbekende organismen dan van mensen. De bewegingstaal is grillig, dierlijk en soms zelfs insectachtig. Hierdoor ontstaat een interessant spel met identiteit en waarneming: waar eindigt het ene lichaam en begint het andere? Waar sommige RIDCC-finalisten interessante ideeën presenteerden op het podium van Theater Zuidplein, weet Khazhmuradov vorm, inhoud en uitvoering vernuftig met elkaar te verbinden.
Een schaakbord van twee m2
Ook Castling the Unknown van JA Collective viel op door de originaliteit van het uitgangspunt. Geïnspireerd door de beroemde schaakmatch tussen Bobby Fischer en Boris Spassky speelde vrijwel alles zich af rond één tafel. De beperkte ruimte werkte echter juist in het voordeel van het stuk. De urban-achtige bewegingstaal bleef nagenoeg voortdurend doorgaan, terwijl de tafel afwisselend speelbord, strijdtoneel en ontmoetingsplek werd. Zoals schakers hun tegenstander continu proberen te lezen, aftasten en manipuleren, ontvouwde ook hier zich een machtsspel waarin geen enkele beweging vrijblijvend leek.
Wanneer woorden niet genoeg zijn
Waar veel werken de abstractie opzoeken, kiest Zach Enquist met het stuk All Honesty Aside voor herkenbaarheid. De combinatie van dialoog en dans brengt een luchtigheid in het programma die zelden ten koste gaat van de inhoud. Het stuk draait om de terugkerende gesprekken die veel relaties kenmerken: gesprekken waarvan beide partijen de uitkomst eigenlijk al kennen, maar die toch telkens opnieuw gevoerd worden. Juist doordat woorden en beweging soms verschillende emoties lijken uit te drukken, ontstaat een bijzonder beeld van hoe communicatie binnen relaties kan verlopen. Het levert bovendien een van de meest komische momenten van de avond op.
De kunst van het wankelen
Tot de meest indrukwekkende fysieke prestaties behoort zonder twijfel Towards Equilibrium van Kuo Chueh-Kai. Regelmatig lijkt het stuk dichter bij acrobatiek dan bij dans te staan. Twee lichamen worden bij elkaar gehouden door een zilveren stok in een voortdurende zoektocht naar evenwicht. Toch zit de kracht van het werk niet alleen in de technische moeilijkheidsgraad. Juist wanneer acrobatiek en dans soepel in elkaar overvloeien, wordt duidelijk hoe kwetsbaar balans eigenlijk is. Elke positie is tijdelijk, elk gevonden evenwicht kan niet veel later weer verdwijnen.
Minder uitgesproken, niet minder succesvol
Sommige werken maakten geen indruk door een vernieuwend concept, maar door een goede choreografie binnen de vertrouwde kaders van de hedendaagse dans. De thematieken van Mother May I van het duo People Watching en GÁRGOLA van het Spaanse QABALUM waren wat algemener en minder scherp afgebakend, maar vielen bij het publiek en de jury van het RIDCC op door de sterke choreografie. GÁRGOLA won meerdere partnerprijzen, uitgereikt door onder andere Codarts Rotterdam en Acosta Dance Foundation. Het werk onderzoekt de verhouding tussen mens, dier en natuur, en lijkt daarmee een snaar te hebben geraakt bij de verschillende partners. Mother May I, een choreografie met feministische thematiek, won de publieksprijs, waarvoor 2000 toeschouwers hun stem hadden uitgebracht.
Een mysterieuze ontmoeting
Ook Mister Sparkle Told Us To Dance. It Was An Unpretentious Encounter wist nieuwsgierigheid te wekken bij het publiek. De mysterieuze introductie en kinderlijke kostuums creëerden een eigen sfeer en wonderlijke wereld. De choreografie bleef dichter bij de regels van contemporary dance, maar bewees opnieuw hoe belangrijk vormgeving is bij het neerzetten van een overtuigend theaterstuk.
De kracht van twee
Het viel gedurende de finale op hoe inventief de choreografen omgingen met de fysieke mogelijkheden van het duet. Dansers haakten letterlijk op elkaar in, gebruikten elkaars lichaam als steunpunt of verlengstuk en creëerden hiermee bewegingen die met één lichaam onmogelijk zijn. Deze wederzijdse afhankelijkheid vormt de rode draad van de avond.
De finale van het RIDCC 2026 laat daarmee niet alleen zien waar de dansmakers van morgen mee bezig zijn, maar ook hoe vernieuwend het duet als vorm nog altijd kan zijn. Soms als ontmoeting, soms als strijd, soms als samensmelting. Attempts Left gaf hierop het meest overtuigende antwoord en was daarmee de terechte winnaar, maar de kracht van deze editie lag in de vele perspectieven op het duet die de verschillende finalisten presenteerden.


Jan-Kees Steenman
RIDCC
Ton van Til