Slapstickversie van de middeleeuwen
Willem van WalderveenEen houten ‘troon’ op wieltjes, een bordkartonnen schandpaal, een bord met ‘Echt waar!’ erop: deze plus nog een handvol rekwisieten is alles wat het team van regisseur Niek Barendsen nodig heeft. Onder de vlag van Bos Theaterproducties maken ze een zeer geslaagde theaterversie van de populaire geschiedenis-televisieserie Welkom in de middeleeuwen. Op tv is het concept geestig, op toneel blijkt de formule zelfs hilarisch.
476 na Christus. De Germanen hebben de Romeinen verjaagd uit Nederland. De leider van de Germanen (Tobias Nierop) slaat zich op de borst: dat heeft-ie toch maar eens mooi voor elkaar. Nu kunnen eindelijk de middeleeuwen beginnen in dit land, nu er mensen wonen met hart voor de zaak. Niks, helemaal niks zijn we opgeschoten met die Romeinen, constateert de Germaanse leider. Maar de rest van de Germanen tikt de leider op de vingers: de Romeinen brachten onze voorvaderen verharde wegen, badhuizen, poëzie, paleizen, aquaducten, riolering. Het begin van beschaving, zeg maar.
754 na Christus. Bonifacius (Teun Donders) wordt vermoord door heidense Friezen. Die heeft hij met grof geweld geprobeerd te kerstenen. Hij heeft hun heilige bomen, functioneel voor hun natuurgodsdienst, omgehakt en staat nog altijd te zwaaien met een bijl. Bonifacius begrijpt maar niet waarom die Friezen zijn woeste ingrepen niet pikten.
Echt waar!
Speelse geschiedenislesjes zoals die over de Romeinen en die over de moord op Bonifacius zijn kenmerkend voor de Welkom-series op tv. Officieel is het jongerentelevisie. Tekstschrijver en regisseur Niek Barendsen maakt het programma al jaren, met in elke reeks een ander historisch thema. De programma’s bestaan goeddeels uit sketches waarin gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis zijn verwerkt. De scènes worden gespeeld door acteurs van naam en faam. Vooral wanneer buitenissige feitjes worden voorzien van een bordje ‘Echt waar!’ zijn die toneelstukjes nog leerzaam ook. En ze zijn zo slim gemaakt dat ze zowel voor de jeugdige doelgroep geestig zijn als voor volwassen (mee)kijkers.
Rode draad is het personage van de hedendaagse presentator Dorine Goudsmit, dat op televisie wordt vertolkt door Plien van Bennekom. Zij interviewt zogenaamd historische personen, gespeeld door topacteurs.
Welke eeuw
Bedenker, schrijver en regisseur Niek Barendsen heeft nu een theaterbewerking gemaakt van zijn serie Welkom in de middeleeuwen. Daarbij kan Barendsen leunen op zijn eigen, bijzonder geestige teksten. Op toneel neemt een zestal acteurs die voor zijn rekening.
Desi van Doeveren speelt interviewer Dorine, die hoofdfiguren uit de Nederlandse middeleeuwen bevraagt. De overige vijf acteurs (Tobias Nierop, Kim van Zeben, Teun Donders, Sophie de Wit en Dick Kingma) nemen alle rollen van alle middeleeuwers voor hun rekening. De acteerstijl houdt het midden tussen comedy en slapstick. Op een bordje dat op het podium staat, wordt geprojecteerd in welke eeuw we zitten.
Plastic ridderschild
In extreem hoog tempo volgen de historische scènes elkaar op. Van de Germanen en de vermoorde Bonifacius naar Karel de Grote, uiteindelijk eindigend bij Willem van Oranje. Wonderbaarlijk is hoe de acteurs razendsnel switchen van personage naar personage. Het ensemble is een goed geoliede machine, dat zichtbaar plezier heeft in het spel. Met hier een ander hoedje en daar een plastic ridderschild verschijnt de volgende historische figuur op het podium.
De gekste onderwerpen en weetjes komen langs, van lepra tot de drijfveren van kruisvaarders; van het vrouwelijk schoonheidsideaal tot het gebruik van urine als vlekkenverwijderaar. Het publiek wordt rechtstreeks toegesproken. Nu en dan dreigt een speler vanaf het podium toeschouwers te zullen onderspatten met water, spuug of kots.
Vragen en antwoorden
Het jonge publiek wordt opgeroepen tijdens de pauze vragen over de middeleeuwen op te schrijven, waarop de spelers na de pauze het antwoord zullen geven of spelen. Uiteraard zijn er daarvan een aantal vooraf ingefluisterd door de volwassen makers, zoals de vraag of middeleeuwers zich wasten, en of ze seks hadden, maar het is leuk de antwoorden uitgebeeld te zien.
Tobias Nierop
Regisseur Barendsen mag zich verheugen in een ensemble dat zich met volle overgave inzet in dit absurd-hoog-tempo-theater, compleet met liedjes en dansjes.
Opvallend in het geheel is Tobias Nierop, die bekendheid verwierf met zijn vertolking van Johan Cruijff in 14 de musical. Nierop neemt onder andere een aantal van de sleutelpersonages voor zijn rekening, zoals Karel de Grote en Willem van Oranje. Hij is zowel fysiek als in mimiek als in stemgebruik de sterkste van het ensemble. Alleen al het spel van Tobias Nierop is een goede reden om te gaan kijken naar Welkom in de middeleeuwen.
Tekst: Niek Barendsen
Decor- en kostuumontwerp: Joris van Veldhoven
Muziek: Niek Barendsen
Lichtontwerp: Wannes van der Veer, Sander Schaart
Choreografie: Kiki Heus
