Scherven als kunstvorm

Vanuit zijn achtergrond als keramiekrestaurateur vatte De Vries een fascinatie op voor wat kapot en gebroken is. Hij verzamelt onder andere scherven van archeologische vondsten uit beerputten en stortplaatsen. En van ander erfgoedmateriaal. Dat leidt tot een grote diversiteit aan kunstwerken waarin zijn belangstelling voor – en kennis van – geschiedenis en cultuur tot uiting komt. Dat blijkt meteen bij de entree van de tentoonstelling. Daar staat het aandachttrekkende Horsey, een paard waarin de echo van de oudheid doorklinkt met kleurrijke, keramische toevoegingen. In de zalen daarachter ontvouwt zich een verrassende wereld.

Homeland

De Vries woont tegenwoordig in Londen en is een internationaal gelauwerd kunstenaar terwijl het land van herkomst blijft boeien. Zo is er een wandvullende kaart van Nederland, bestaande uit scherven van Delfts aardewerk: Homeland. Verder staat er een torenhoge tulpenvaas. Op afstand lijkt het één geheel, van dichtbij blijkt de vaas te zijn opgebouwd uit gebroken fragmenten. Bijzonder ook is het tafelstuk dat hij heeft gemaakt in opdracht van koningin Máxima. Het is een constructie van door de Koninklijke Verzamelingen bewaarde scherven van het Guriev-servies, behorende tot de bruidsschat van Anna Paulowna. En er is een silhouet van het koningspaar gevormd door Delfts blauw en wit met toetsen polychroom.

Klassieke vormen en technieken

De kunstenaar creëert niet alleen nieuw werk, hij brengt ook voorwerpen terug in grotendeels de oorspronkelijke vorm met bijzondere toevoegingen. Zoals de Frankenstein Teapot, de wedergeboorte van een aantal gebroken theepotten. Er fladderen vlinders omheen, symbool voor een nieuw begin.

Opvallend – of juist niet – is dat De Vries gebruikmaakt van klassieke restauratietechnieken. Zoals het Japanse kintsugi, herkenbaar aan de goudkleurige naden tussen de barsten van een vaas. Of het gebruik van een gelijkvormige scherf van een ander voorwerp. Ook worden krammen toegepast, vroeger gebruikt om gebroken keramiek te repareren.

Frankenstein Teapot

In de opstelling Memory Vessels zijn de gebroken vazen en potten juist niet gerepareerd of getransformeerd, maar zijn ze scherven gebleven. In een grote en zacht aangelichte vitrine is te zien hoe ze toch een nieuw leven krijgen. De oorspronkelijke vorm is nagemaakt in glas en daarin bevinden zich de restanten, gebroken maar geheeld.

Muzen

Naast Chinees keramiek en Japanse restauratietechnieken heeft De Vries belangstelling voor Guan Yin, de Oost-Aziatische godin voor troost en hulp. Er werden beeldjes van haar gevonden in gezonken schepen die al honderden jaren op de zeebodem lagen. De intacte objecten vonden gewillige afnemers. Het overige, gebroken, zou weer in zee zijn teruggegooid, ware het niet dat de kunstenaar er kilo’s van kocht. Wat op de tentoonstelling te zien is, is zowel grappig als ernstig. Hij heeft bijvoorbeeld plastic Simpsons figuren toegevoegd. Of Chinees gebruiksgoed.

Van een andere orde is een gehavend, romantisch porseleinen beeldje dat is getransformeerd naar een ode aan Amy Winehouse getiteld ‘No, no, no’; De Vries werd geraakt door haar eerste cd Back to Black. Ook is hij onder de indruk van Grace Jones en meer vrouwen. Zoals Nefertete, Marilyn Monroe en prinses Diana. Ze kregen allen een eigen eerbetoon.

War and Pieces

War and Pieces

De Vries zegt te zijn beïnvloed door Ai Weiwei, wat vooral te zien is aan oeroud Chinees aardewerk dat in een aparte zaal is opgesteld. De kunstenaar kan niet zoals Ai Weiwei per se activistisch worden genoemd. Wel geeft hij direct en indirect commentaar. In het bijzonder met de installatie War and Pieces. Wanneer je de ingerichte kamer inloopt, lijkt het hier te gaan om een groots aangericht staatsbanket aan een langgerekte tafel. Het oogt elegant. Een paar stappen dichterbij verandert deze indruk. Het is eeuwenlang gebruikelijk geweest om voorafgaande aan bloederige veldslagen een groots banket te organiseren. En in dit geval is de tafel daartoe nogal bijzonder gedekt. Goudgerande borden met een afbeelding van de V2, bestek met een handvat in de vorm van een kalasjnikov en de tafelstukken getuigen gedetailleerd van strijdtaferelen. Het is een indrukwekkend en immens geheel. Wat overigens voor de hele tentoonstelling geldt.