Herkenbare problemen in fijne relatiekomedie

En wéér gaat Eelco’s telefoon. Deze brallerige advocaat vindt de precaire zaak van een bellende cliënt veel interessanter dan de ongemakkelijke conversatie waarin hij zit.
Eelco en zijn vrouw Annette zijn op bezoek bij Berry en Linda. Eelco en Annette zijn de ouders van de elfjarige Ferdinand. Berry en Linda die van de even oude Bruno. Eelco’s rinkelende telefoon onderbreekt voortdurend het gesprek.

De twee koppels bespreken een vechtpartij tussen hun zoons. Advocatenzoontje Ferdinand heeft Bruno geslagen met een eind hout. Resultaat zijn twee afgebroken voortanden bij het slachtoffer. Bruno’s ouders dringen aan op excuses van ouders en zoontje; boetedoening, straf voor het meppende kind.

Glaasje rum

Het overduidelijke cultuurverschil tussen de twee ouderparen zal echter niet tot verzoening leiden, maar juist tot verharding. Annette vindt zichzelf eigenlijk veel chiquer dan Linda en Berry. Annette en Eelco vinden dat het voortanden-incident sterk wordt overdreven; ze staan de hele voorstelling lang op het punt te vertrekken. Maar Linda bijt zich als een pitbull vast in het gebrek aan omgangsvormen van het gezin waaruit zoontje Ferdinand voortkomt. Zij is vastbesloten door te drammen totdat ze gelijk krijgt. Haar man, gastheer Berry, probeert het bezoekje een beetje op te leuken door een glaasje rum te schenken, maar door de alcohol gaat de rem er natuurlijk helemaal af bij het gezelschap.

Zo wordt een onhandig incident tussen twee basisschooljochies gaandeweg enorm opgeblazen. In dit conflict blijft niemand gespaard en dat het uit de hand zal lopen is vanaf het eerste moment zonneklaar.

Relatiekomedie

God van de slachting (Le Dieu du Carnage, 2006) is een stuk van Yasmina Reza (1959), een Franse toneel- en romanschrijver met Iraanse, Russische en Hongaarse roots. Deze relatiekomedie, dit verbale bloedbad, wordt wereldwijd geregeld gespeeld. Ze is in 2011 zelfs verfilmd onder de titel Carnage (‘bloedbad’), door regisseur Roman Polanski. In Nederland is het stuk in 2009 en in 2024 gespeeld door Theatergroep Suburbia, in 2013 door Senf Theaterproducties, in 2017 door Toneelgroep Het Volk, en in 2022 door Het Tuintheater. En nu brengt Kobra Theaterproducties het in de regie van Hanneke Braam.

Herkenbare thema’s

Dat God van de slachting zo populair is onder makers, komt niet alleen doordat de tekst een grote grapdichtheid heeft, maar ook doordat er en passant een heleboel herkenbare, alledaagse thema’s de revue passeren. Bijvoorbeeld. Huwelijken die na verloop van jaren sleets beginnen te worden. Klassenverschillen tussen ‘rijke’ snobs en mensen die kunst en maatschappelijk engagement belangrijker vinden dan geld. De verslaafdheid aan de mobiele telefoon. De man-vrouwverhouding. Het alledaagse gelijk van politieke correctheid. Ouders die aan collega-ouders uitleggen hoe zij hun kinderen moeten opvoeden. Kinderen die elkaar omarmen of juist buitensluiten.
De vertaling van het stuk door Laurens Spoor is door Kobra geactualiseerd om die dichter bij het huidige tijdsgewricht te brengen.

Clownesk

Braam regisseerde in 2024 bij Kobra Theaterproducties met succes Albee’s Wie is er bang voor Virginia Woolf? Daarin speelde comedian Sanne Wallis de Vries de dragende rol van Martha. In deze God van de slachting zien we Remko Vrijdag, vooral bekend als cabaretier en komiek.

Deze clowneske variant van het stuk staat of valt met het talent van de acteurs, het tempo, het niet al te toneelmatig omgaan met de tekst. Dat laatste lukt vooral bij de start van de voorstelling niet helemaal goed, de tekstbehandeling is aanvankelijk nogal opzeggerig.

Corpsbal

Maar als de vaart er eenmaal in zit, gaat deze voorstelling vliegen. Remko Vrijdag zet de egocentrische corpsbal fijn vet neer. Hij lééft als hij wordt gebeld en de scherpe advocaat kan uithangen. Vrijdag heeft niet alleen de lach aan zijn kont, hij is ook overtuigend door stil spel, door een hoog tempo, door een scherpe tekstbehandeling.

Yara Alink als zijn tuttige vrouw Annette krijgt vooral de ruimte van Braam wanneer ze zich hardop mag ergeren aan haar horkerige man. Voorts moet Annette voortdurend braken, ook over een kostbaar kunstboek dat Linda dierbaar is heen. Maar waardóór Annette steeds kotsmisselijk is, wordt niet echt duidelijk, of het moet zijn dat haar huwelijk haar de strot uitkomt.

Watje

De Berry van Johan Goossens is een onbehouwen flapuit. Berry is een boomlange goedzak. Het volkse type, uitbater van een winkel in huishoudelijke artikelen. Maar Berry is ook een watje: hij heeft de hamster van zijn negenjarige dochtertje op straat gezet, vooral omdat deze beer van een vent bang is voor knaagdieren. Zijn politiek correcte vrouw neemt hij allang niet meer serieus.

Rosa da Silva als de linkse kunstliefhebber Linda laat haar personage als enige echt een transformatie doormaken. Haar Linda begint weliswaar principieel, maar toch beheerst en rationeel. In de loop van de voorstelling wordt Linda feller, agressiever, en zelfs wanhopiger: dat de wereld een eerlijkere plek wordt, ziet zij niet gebeuren.

Binnenwereld

Er is duidelijk een verschil tussen de beschaafde buitenkant en de valse binnenwereld. Braam stopt een heleboel grappige, fijne regievondsten in de voorstelling; zoals wanneer Remko Vrijdag een selfie maakt van zichzelf met de vrouw die hij heeft ‘verslagen’, alsof ze een geschoten tijger is. Het fraaie interieur met would-bedesign (decor: Calle de Hoog) helpt ook.

God van de slachting is niet een heel origineel stuk, maar het heeft wel degelijk een bijzonder geestige tekst vol leuke vondsten. Regisseur Braam houdt de vaart er stevig in, waardoor dit een fijne avond theater is.

Tekst: Yasmina Reza
Vertaling: Laurens Spoor
Decor: Calle de Hoog
Kostuums: Nola van Timmeren
Lichtontwerp: Remko van Wely
Muziekfragementen: Casjan Berends en Arnold Schut
Techniek: Luuk van Overeem & Shiva Stempher
Fotografie: Annemieke van der Togt