Film / Films

Hamlet naar letter en geest

recensie: Hamnet - Chloé Zhao
HAMNET2025 Focus Features, LLC. All Rights Reserved.

Aan het begin van de film Hamnet van de Chinees-Amerikaanse regisseur en co-auteur Chloé Zhao (bekend van onder meer Nomadland) beweegt de camera zich door een bos. Op de grond ligt Agnes (Anne) Hathaway (gespeeld door Jessie Buckley), de latere vrouw van William Shakespeare (gespeeld door Paul Mescal). Dit openingsshot benadrukt meteen dat het bos een grote rol speelt in de film. Van begin tot eind.

Deze cinematografie (van Łukasz Żal) doet denken aan bijvoorbeeld The Tree of Life van de Amerikaanse filmer Terrence Malick, door wie Zhao is beïnvloed. Die bovennatuurlijke sfeer van het begin van Hamnet wordt geaccentueerd door het feit dat Agnes vervolgens wordt voorgesteld als het kind van een bosheks. Pas aan het eind van de film evolueert het bovennatuurlijke beeld naar de metafysische sfeer van de roman Hamnet (2020) van de Ierse Maggie O’Farrell, waarop de film is gebaseerd.

Tussen begin en eind gebeuren fraaie dingen en zaken waar je vraagtekens bij kunt plaatsen.
Fraai zijn de Shakespeare-achtige spiegelingen in het verhaal: William komt als kind thuis en krijgt ervan langs, Agnes komt thuis en krijgt eveneens op haar donder. Zij gaat het huis uit wanneer ze zwanger blijkt te zijn. Dat William met haar wil trouwen, valt bij zijn aanstaande schoonouders niet in goede aarde. Want ook hij zou behekst zijn. Hun eerste kind, Susanna, wordt geboren in … het bos.

De tweeling Hamnet en Judith

Na haar volgt de tweeling Hamnet en Judith, die aan elkaar zijn verknocht. Hamnet speelt met haar en met zijn vader. Met hem doet hij zogenaamd aan zwaardvechten, wat een voorafschaduwing is van latere beelden in de film (het zwaardgevecht tussen Hamlet en Laertes in het toneelstuk Hamlet). Net zoals er ook steeds terugkerende frases zijn, zoals ‘The rest is silence’ en ‘To be or not to be’ (leven of dood), allebei citaten uit hetzelfde stuk. En zo citeert ook de componist van de fraaie filmmuziek, Max Richter, zichzelf (bijvoorbeeld met het lied ‘Arrival’) of schrijft stijlcitaten die aan de muziek van Shakespeares tijdgenoot Henry Purcell doen denken. Dat is het fraaie deel van de film.

Inspiratie voor Hamnet en Hamlet

Op een gegeven moment zegt Hamnet tegen zijn moeder: ‘She got it’, waarna Agnes het gezicht van het meisje in close-up naar de camera keert. Het is de toeschouwers duidelijk: zij heeft de pest. Iets wat Hamnet helaas nog eens uit gaat leggen. Een voorbeeld van overbodige zaken in de film; we zien en weten het zo ook wel. Dit voorbeeld betreft overigens een scène die in het boek van O’Farrell niet voorkomt.
Het kruidenvrouwtje in Agnes speelt weer op, wanneer zij de ziekte met huismiddeltjes en rabarber uit de omgeving van het bos probeert te genezen. En zowaar: Judith overleeft, maar Hamnet sterft op elfjarige leeftijd. Twee schitterende rollen overigens, door Olivia Lynes en Jacobi Jupe, leeftijdsgenootjes van Hamnet.

Volgens O’Farrell en Zhao zou Hamlet zijn geïnspireerd door de dood van Hamnet. Dat is inlegkunde, want de realiteit is dat het toneelstuk is gebaseerd op onder anderen Amleth, een prins uit een dertiende-eeuwse Deense legende. Die inlegkunde mag natuurlijk, als je de film maar niet als waargebeurd beschouwt, want dat klopt maar deels.

Natuurlijk, The Globe Theatre in Londen bestond en is weer opgebouwd. Daar speelt de slotscène van de film zich af, waar Agnes vooraan bij het toneel in de zogenaamde Standing Yard de première van Hamlet van haar man bijwoont. De achterwand van het toneel is een afbeelding van een bos. Wéér dat bos, maar nu is het beeld inhoudelijk uitgestegen boven de beginshots. Agnes en William zijn geen kinderen van een (bos)heks, maar twee volwassen mensen die een groot verlies hebben geleden. Ze kijken elkaar aan en begrijpen elkaars diepste verdriet. Ze kunnen samen verder.

Jessie Buckley won recent voor haar rol in Hamnet een Golden Globe Award (What is in a name!) voor beste actrice, terwijl de film ook een Golden Globe won voor beste dramafilm. Of ze dit waard zijn, kan de kijker zelf beoordelen. De film kent in ieder geval ook wat zwakkere elementen en momenten, maar een goede totaalindruk blijft.