Een verhaal dat zijn eigen kracht ondermijnt

Sinds de dood van haar man voedt Mahnaz (Parinaz Izadyar) haar twee kinderen alleen op, terwijl ze een veeleisende baan als verpleegkundige combineert met een nieuw liefdesleven. Ze krijgt een relatie met ambulancechauffeur Hamid (Payman Maadi), terwijl haar rebelse tienerzoon Aliyar (Sinan Mohebi) voortdurend in de problemen komt. Wanneer hij door schooldirecteur Samkhanian (Maziar Seyedi) wordt geschorst, zet dat een reeks ingrijpende gebeurtenissen in gang.

Een sterke vrouw op papier

© September Film

Roustaee lijkt Mahnaz neer te willen zetten als een vrouw die zich verzet tegen de verwachtingen van haar omgeving. Dat uitgangspunt is interessant, maar de uitwerking overtuigt minder. De Iraanse context roept intrigerende vragen op zonder daar antwoorden op te geven. Welke sociale verwachtingen rusten op een weduwe als Mahnaz? Is hertrouwen vanzelfsprekend of juist omstreden? En welke plaats krijgen haar kinderen binnen een nieuw gezin? Het zijn thema’s die de film wel aanstipt, maar nauwelijks verdiept.

Na Aliyars dood raakt Mahnaz volledig de controle kwijt. Ze rijdt met haar auto in op de schooldirecteur, gaat het gevecht aan met Hamid en doodt bijna haar schoonvader nadat ze heeft ontdekt dat hij haar zoon met een riem heeft geslagen. Hoewel de film haar woede begrijpelijk probeert te maken, voelen haar reacties overtrokken en ondoordacht. Daardoor verandert Mahnaz gaandeweg van een complexe hoofdpersoon in een personage dat vooral impulsief handelt, waardoor haar emancipatiestrijd aan kracht verliest.

Filmen binnen de grenzen

© September Film

Roustaee liet met zijn eerdere film Just 6.5 (2019) zien maatschappelijke kritiek te kunnen combineren met een meeslepende thriller. Leila’s Brothers (2022) leverde hem problemen op met de Iraanse regering nadat de film zonder toestemming werd vertoond op het filmfestival in Cannes. Net als andere regisseurs (Jafar Panahi en Mohammad Rasoulof) werd hij daarom vervolgd en veroordeeld tot een celstraf en een werkverbod, al werden die straffen uiteindelijk niet uitgevoerd.

Voor Woman and Child bewandelde Roustaee voor het eerst het officiële traject van staatsvergunningen. Volgens de regisseur had hij ook zonder toezicht vrijwel dezelfde film gemaakt. Alleen de verplichte hoofddoek van Mahnaz, die zelfs binnenshuis zichtbaar is, zou zonder censuur zijn verdwenen. Het roept de vraag op hoeveel creatieve vrijheid er werkelijk mogelijk is binnen het Iraanse filmsysteem.

Een gemiste kans

© September Film

Roustaee onderscheidt zich van veel andere Iraanse filmmakers door zijn energieke stijl. Met een beweeglijke camera, strakke montage en een sterk plotgedreven aanpak slaat hij een brug tussen de Iraanse cinema en het ritme van hedendaagse Amerikaanse drama’s. Juist daarom valt Woman and Child tegen. De film introduceert tal van interessante thema’s – familieverhoudingen, rouw, vrouwelijke autonomie en sociale verwachtingen – maar werkt geen daarvan echt uit.

Wat overblijft, is een veel te lang drama dat de emotionele impact van Roustaees eerdere werk mist. Wie wil ontdekken waarom hij tot de interessantste filmmakers van Iran behoort, kan daarom beter beginnen met Just 6.5 of Leila’s Brothers.