Boeken / Fictie

Een bestseller die zijn naam nog steeds waarmaakt

recensie: Herman Koch – Het diner
Het dinerbol.com

Het werd in 33 talen vertaald, uitgegeven in 37 landen en wordt in november 2026 gratis weggegeven aan het publiek. Tijdens de 21e editie van ‘Heel Nederland Leest’ is Het diner van Herman Koch het centrale boek, wat betekent dat heel Nederland het opnieuw zal lezen.

Dat op deze manier ook nieuwe generaties kennismaken met een meesterwerk uit de jaren 00 van deze eeuw kan enkel worden toegejuicht. Wanneer en waar je dit verhaal ook leest, het blijft even sterk. Wie niet oplet, denkt dat aan de oppervlakte van het verhaal een diner plaatsvindt. De diepgang laat geheel iets anders zien.

Het verhaal

Het verhaal dat in Het diner wordt verteld, is dat van vier ouders, die met elkaar hebben afgesproken in een restaurant. Ze praten niet direct over het probleem, maar door flashbacks leer je over hetgeen dat ze niet willen benoemen, maar juist moeten benoemen. Hun kinderen hebben een misdaad gepleegd en ze zullen als ouders daar toch iets mee moeten doen. De vaders, twee verschillende persoonlijkheden maar ook broers van elkaar, hebben beiden een andere visie op het omgaan met de situatie. De een wil het stilhouden, terwijl de ander, de mogelijke nieuwe minister-president, weet dat dit soort geheimen hem de kop kunnen kosten…

Vijf delen

Het boek is opgedeeld in meerdere delen, zoals de gangen van een diner. Koch schotelt de lezer een aperitief, voorgerecht, hoofdgerecht, nagerecht en digestief voor, met op het einde zelfs een fooi in de vorm van een epiloog. Deze verdeling laat zien dat Koch zich erg heeft beziggehouden met de diepere essentie van zijn verhaal. Niet alleen laat hij de karakters in deze delen genieten van de specifieke gangen die zij opgediend horen te krijgen tijdens het diner, maar ook bouwt hij de spanning en verhaallijn op zoals een hongerige gast wacht op diens hoofdgerecht. In het aperitief maakt de lezer kennis met de hoofdrolspelers, om tijdens het voorgerecht nog in de waan gelaten te worden dat je als lezer over de schouder meekijkt van een werkelijk diner. Je proeft hier al van de spanningen die spelen tussen de broers en hun mogelijke thuissituaties, om vervolgens te beseffen dat er een addertje onder het gras zit. Iets is niet in orde. Je wil het hoofdgerecht om daarachter te komen.

Een voormalig leraar

Het verhaal van Het diner wordt verteld door de ogen van de voormalige geschiedenisdocent Paul Lohman. Na een inzinking op zijn werk is hij thuis komen te zitten en is hij erachter gekomen dat een erfelijk gen zijn huidige gedrag veroorzaakt. Tegen de achtergrond van de vraag of zijn ouders hem hadden laten weghalen met de kennis van nu, vertelt hij het verhaal met een vorm van scepsis. Hij is sceptisch over zijn broer, over het handelen van iedereen aan de tafel, maar vraagt zich ook af of wat met hem aan de hand is invloed heeft gehad op de acties van zijn zoon. Het is door deze gecompliceerde blik dat de diepgang van het eigenlijke diner, ‘de echte problemen’, komt bovendrijven.
Dit brengt je als lezer aan het twijfelen: kijk je nu door de ogen van het hoofdpersonage, of ben je zelf aan de andere personages aan het twijfelen? Twijfel je zelf aan de motieven van de personages, of ben je mee aan het gaan in de sceptische blik van Paul?

Een hoogstandje

Een verhaal als Het diner kan niet anders dan een hoogstandje worden genoemd, en daarmee een bestseller die zijn naam nog steeds waarmaakt. Er zijn niet veel auteurs die deze diepe lagen in een verhaal kunnen creëren en daarmee de lezer aan het twijfelen brengen over wat hij aan het lezen is. Door het verhaal heen ben je als lezer aan het twijfelen. Heb je zelf een mening gevormd over de personages, of word je louter meegesleept in de visie van de hoofdpersoon? De thema’s die hierdoor worden aangesneden, zoals morele dilemma’s, erfelijkheid, de rol van geweld en de rol van ouders in de opvoeding, maken het verhaal een wijze les voor velen. Het kan alleen maar aangemoedigd worden dat Het diner in november voor velen extra toegankelijk zal zijn om te lezen. Op deze manier maakt ook een nieuwe generatie kennis met de diepgang en gecompliceerde lessen die Het diner ons geeft.