Boeken / Strip

Mooie biografie van striplegende Caniff

recensie: Robert C. Harvey - Meanwhile…

.

Caniff werkte zich als vormgever en journalist op naar illustrator, cartoonist en vervolgens tot auteur van dagstrips. Zijn eerste krantenstrip Dickie Dare (1933-1934) was een blauwdruk voor wat zijn grootste artistieke succes zou blijken: Terry and the Pirates (1934-1946). Op verzoek van zijn hoofdredacteur beleefde Terry zijn avonturen in China. Als het Japanse leger daar vervolgens binnentrekt, raakt door Caniffs zucht naar realisme ook Terry betrokken bij het conflict. Zeer tegen de zin van Caniffs hoofdredacteur, die zijn bezwaren echter overboord gooit na de Japanse aanval op Pearl Harbor. Uit schuldgevoel voor het feit dat hij zelf niet kon meevechten in de oorlog besloot Caniff al zijn kennis en talent in de strijd te gooien voor het leger en de soldaten. Hij tekende brochures, organiseerde met collega’s acties om warbonds aan het publiek te verkopen, en tekende voor nop een speciale heldin om het humeur van de soldaten aan het front op te vrolijken, Miss Lace in Male Call (1943-1946).

Ook Terry liet zich niet onbetuigd, en Caniff bleek de ideale vertolker van vaderlandsliefde te zijn. De tekst van de aflevering waarin Terry zijn wings krijgt, werd in het Amerikaanse congres voorgelezen en zo in het nationale politieke archief bijgeschreven. Een unicum in de wereldwijde stripgeschiedenis en het absolute hoogtepunt uit het leven van Caniff.

Terry and the Pirates

~

Caniff trok zich gelukkig ook weinig aan van het verzoek van de hoofdredacteur om zijn zondagspagina’s niet al te ingewikkeld in te kleuren, omdat de medewerkers van de drukkerij daar niet blij mee zouden zijn. Caniff had als vormgever veel samengewerkt met drukkers en wist wel beter. Caniff wist dat hij hun beroepseer juist zou strelen als hij met kennis van zaken en enig beleid zou vragen om een zo fraai mogelijke drukkwaliteit. Caniffs keuze legde de krant geen windeieren. Terry and the Pirates werd de opvallendste en misschien wel fraaiste strip van zijn tijd.

Helaas kon Caniff in die tijd nooit de volledige vruchten van zijn werk plukken. Ondanks al zijn inspanningen waren de rechten voor de strips in handen van het syndicaat waarvoor hij werkte. Mede om de financiële positie van zijn vrouw na een eventueel voortijdig overlijden te beschermen, stapte Caniff in 1946 over naar een concurrerende uitgever. De strip die hij sindsdien maakte, Steve Canyon, bleek een commercieel succes, kampte met problemen tijdens de Vietnam-oorlog, maar werd tot aan de dood van Caniff in 1988 gepubliceerd, lang nadat de meeste avonturenstrips ter ziele waren gegaan ten gunste van gagstrips als Peanuts en Flippie Flink. Dat Caniff niet vergeten was, blijkt uit de steunbetuiging van toenmalig president Ronald Reagan, die vlak voor Caniffs dood hem verzocht snel beter te worden: ‘President’s orders’.

FBI

Opmerkelijk aan Caniffs werk is dat hij door zijn enorme documentatiedrang en levendige fantasie de realiteit soms dichter benaderde dan goed voor hem was. Tijdens de oorlog kreeg hij een bezoekje van de FBI, die benieuwd was naar zijn kennis van zaken van een geheime militaire operatie in het verre oosten. Niet alleen de gebeurtenissen in Terry and the Pirates klopten verdacht goed, zelfs de codenaam was dezelfde. En in de jaren zeventig verzon Caniff een plot over de ontvoering van een rijkeluisdochter die zich bij haar kidnappers zou aansluiten. Een plotlijn die hij kon schrappen na de verdwijning en radicalisering van Patty Hearst, nota bene de kleindochter van de baas van het syndicaat waarvoor hij tekende.

Uiteraard bevat Meanwhile… een uitgebreide collectie tekeningen en voorbeelden uit Caniffs strips. Ook komt de wederzijdse invloed van zijn collega Noel Sickles aan bod, en natuurlijk de vele anekdotes over de periode dat die twee in New York een studio deelden. Ook Caniffs aansturende rol in de oprichting van een genootschap voor striptekenaars, en hun gevecht tegen de censuurcommissies, komen uitgebreid aan de orde. Net als zijn vriendschap met en waardering voor collega’s als Harold Foster. Het maakt van Meanwhile… precies wat schrijver Robert C. Harvey heeft gewild: een monument voor de Amerikaanse krantenstrip in het algemeen, en één van de meest succesvolle beoefenaren daarvan in het bijzonder.

Reageer op dit artikel